Bản Di Chúc Trước Bữa Cơm

“Nhân lúc mọi người đều có mặt, bố mẹ và mẹ con đã lập một bản di chúc.”

Trong bữa cơm đoàn viên, tôi nhìn bản di chúc bố mẹ đưa tới tay:

Trên đó viết anh cả lấy ba triệu tiền tiết kiệm, em trai út cầm hai sổ đỏ nhà trong khu nội thành.

Đến lượt tôi, chỉ còn một mảnh đất hoang ở quê bị bỏ không hơn mười năm nay.

Ba mẹ liếc nhìn nhau: “Mảnh đất này tuy bỏ hoang, nhưng con mang về dựng một căn nhà nhỏ cũng đủ ở rồi, xem như tấm lòng của ba mẹ.”

Cả bàn im lặng.

Tôi khẽ nhếch môi, chỉ nhẹ giọng nói: “Được, vậy sau này ba mẹ để hai người lo, tôi về quê.”

Trong ánh mắt sững sờ của họ, tôi đứng dậy bỏ đi.

Nửa năm sau, người của Cục Tài nguyên trực tiếp đến tận nơi tìm tôi:

“Cô à, mảnh đất hoang này sẽ được dùng cho dự án năng lượng mới, chúng tôi sẽ bồi thường cho cô ba căn nhà tái định cư cùng hai triệu tiền mặt.”

Tôi nhìn anh cả và em út đang đỏ mắt vì sốt ruột, khẽ cười: “Quả nhiên, tấm lòng của ba mẹ là thật nhất.”

1

Ngày thứ ba kể từ khi tin tức về việc thu hồi đất kèm bồi thường lan ra, chiếc xe của anh cả Trần Kiến Quốc lần đầu tiên xuất hiện trên con đường đất quê nhà.

Lúc đó tôi đang dọn cỏ dại trên mảnh đất hoang.

Nửa năm trước khi dọn về đây, mảnh đất hai mươi mẫu này ngoài mấy căn nhà cũ nát thì chỉ toàn cỏ mọc ngang lưng.

Hiện tại, tôi đã dọn được một phần ba, trồng ít rau theo mùa.

Chiếc xe màu đen đỗ cách đó không xa, tung bụi mù mịt.

Anh cả bước xuống, chau mày phủi bụi trên bộ vest, rõ ràng là không quen với đường đất quê mùa này.

“Em ở đây thật à?”

Anh ta tiến lại gần, đánh giá mấy căn nhà cũ mà tôi đã sửa tạm.

“Nơi này sao mà ở nổi.”

“Tốt hơn thuê nhà, ít ra không phải nhìn sắc mặt chủ nhà.”

Tôi không ngừng tay.

Anh ta khẽ hắng giọng, có chút lúng túng:

“Vào nhà ngồi nói chuyện đi, ngoài này gió to.”

Trong nhà bài trí đơn giản, nhưng sạch sẽ.

Anh cả ngồi xuống chiếc ghế duy nhất, tôi rót cho anh ta ly nước từ bình giữ nhiệt.

“Em à, chuyện di chúc của ba mẹ, anh suy nghĩ rất nhiều, thấy đúng là không công bằng với em.”

“Đây là một triệu rưỡi, tiền riêng của anh, em cầm đi, coi như có cái đặt cọc mua nhà ở thành phố.”

Anh ta nói thẳng, rút từ cặp công văn ra một tấm thẻ ngân hàng đặt lên bàn.

Tôi không động đậy, nhìn tấm thẻ ấy, bỗng nhớ về mùa hè năm tôi mười sáu tuổi.

Tôi vừa lãnh tháng lương đầu tiên ở xưởng dệt.

Tám tờ tiền giấy nhàu nát mệnh giá một trăm tệ.

Tôi giữ lại một tờ, còn lại bảy tờ gói cẩn thận, đi bộ hai cây số ra bưu điện, gửi cho người anh đang học đại học.

Phần ghi chú trên phiếu chuyển tiền, tôi viết:

“Anh, cố gắng lên, học hành cho tốt.”

“Em à?”

Giọng của anh cả kéo tôi trở lại hiện thực.

Tôi không động vào tấm thẻ, chỉ hỏi:

“Anh còn nhớ khoản tiền đầu tiên em gửi cho anh không?”

Trần Kiến Quốc sững lại: “Tiền gì cơ?”

“Tám trăm tệ, tháng lương đầu tiên của em.”

Tôi nói, nhìn vẻ mặt mơ hồ của anh ta, “Em giữ lại một trăm, gửi anh bảy trăm.”

Anh ta nhíu mày: “Chuyện lâu như vậy rồi, ai mà nhớ nổi…”

Tôi nhớ.

Tôi nhớ rõ sau khi gửi tiền, tôi ngồi trên bậc thềm trước bưu điện.

Nhìn những cô gái cùng tuổi trên phố mặc váy xinh xắn đi ngang, tay cầm kem, cười rạng rỡ.

Tôi sờ vào túi quần chỉ còn đúng một trăm tệ, quyết định đi bộ về xưởng, tiết kiệm hai tệ tiền xe.

Tôi bình tĩnh nói:

“Lúc mười sáu tuổi, làm ở xưởng dệt, mỗi ngày làm mười hai tiếng, tháng đầu tiên lãnh được tám trăm.”

Sắc mặt anh ta thay đổi.

Tôi tự nói tiếp, giọng nhẹ nhàng:

“Sau đó tháng nào cũng gửi, gửi suốt năm năm, đến khi anh tốt nghiệp, đi làm, nói không cần gửi nữa.”

“Chị cả ở xưởng hỏi tôi sao không giữ lại chút tiền mua cái áo mới, tôi nói: ‘Anh tôi đang học đại học, cần tiền.’”

Trần Kiến Quốc có vẻ lúng túng.

“Lúc đó nhà mình khó khăn mà…”

“Vả lại chuyện cũng qua rồi, bây giờ anh tới là muốn giúp em. Em một mình cầm nhiều tiền đền bù vậy dễ bị người ta lừa, anh là anh ruột em, có thể giúp em xử lý…”

“Xử lý sao? Giống như cách anh xử lý cuộc đời của em trước giờ hả?”

Tôi hỏi.

“Em có ý gì vậy?”

Tôi đi tới tủ, mở ngăn kéo, lấy ra một cuốn album ảnh đã ố vàng.

Mở một trang, là ảnh chụp chung của cả lớp.

Tôi đứng ở hàng thứ hai, ngoài cùng bên phải, nụ cười rụt rè.

“Ảnh tốt nghiệp cấp hai của em.”

Tôi đẩy album tới trước mặt anh.

Giáo viên chủ nhiệm có ghi một dòng sau bức ảnh:

“Bạn Trần Hiểu Vân học giỏi, đã đỗ vào lớp trọng điểm của trường Nhất Trung, mong em tiếp tục cố gắng, tương lai xán lạn.”

Trần Kiến Quốc chần chừ nhận lấy, nhìn dòng chữ nắn nót phía sau ảnh.

Tay anh ta khẽ run lên.

Mùa hè năm đó, anh nhận được giấy báo trúng tuyển đại học, cả nhà vui mừng rộn rã.

Còn giấy báo của tôi, mẹ tiện tay đặt trên bàn, từ đó không ai nhắc tới nữa.

“Mẹ nói, nhà không đủ tiền nuôi hai đứa học.”

“Ba nói, con gái học nhiều cũng vô dụng. Còn anh thì…”

Tôi nhìn ra cửa sổ, câu nói năm xưa hiện về, đến giờ nghĩ lại vẫn đau như dao cắt.

“Anh nói: ‘Em đi làm sớm cũng tốt, có thể giúp anh tiết kiệm tiền sinh hoạt.’”

Mặt Trần Kiến Quốc trắng bệch: “Lúc đó… anh không có ý đó…”

Tôi cất album lại.

“Ý gì không còn quan trọng nữa.”

“Quan trọng là, em đã nhường—nhường cơ hội được học hành, nhường cả cuộc sống lẽ ra nên thuộc về em.”

Trần Kiến Quốc đứng dậy, đi tới đi lui trong căn phòng chật hẹp.

“Anh biết nhà mình nợ em, nhưng bây giờ em có mảnh đất này, sắp được đền bù rồi, hai triệu cộng ba căn nhà, em tiêu không hết đâu. Anh là anh em, chẳng lẽ em không thể…”

“Không thể gì?” Tôi ngẩng đầu nhìn anh.

“Không thể lại giống như trước, đem những thứ tốt đẹp nhường cho anh à?”

Anh ta nghẹn lời, sắc mặt đỏ bừng.

Bên ngoài vang lên tiếng xe, một chiếc xe của ủy ban thị trấn dừng lại trước cửa, vài người bước xuống đi về phía nhà tôi.

“Có cô Trần Hiểu Vân ở đây không?”

Người đàn ông trung niên dẫn đầu mỉm cười hỏi.

“Là tôi.”

Tôi đứng dậy mở cửa.

“Chào cô, tôi là Lý Văn Thao bên Cục Tài nguyên.”

“Lần trước chúng ta có gọi điện rồi, lần này muốn đến nói rõ thêm về phương án đền bù cho mảnh đất của cô.”

Mắt anh cả sáng lên, lập tức chen tới:

“Chào anh Lý, tôi là anh trai của Hiểu Vân, chuyện trong nhà tôi cũng có thể làm chủ…”

Lý Văn Thao nhìn anh, rồi lại nhìn tôi, vẻ mặt hơi ngờ vực.

“Anh Lý, chúng ta ra ngoài nói chuyện nhé.”

Tôi cầm áo khoác, xoay người nói với anh cả:

“Một triệu rưỡi đó, anh cầm về đi. Đất của tôi, tôi tự xử lý.”

Anh cả ở sau lưng gọi với theo:

“Trần Hiểu Vân! Em đừng có hối hận! Mấy chuyện đền bù giải tỏa phức tạp lắm, một mình em không xoay xở nổi đâu!”

Tôi không ngoảnh lại, đi cùng Lý Văn Thao và mấy người nữa ra mảnh đất hoang trước cửa.

2

Ngày hôm sau, em út Trần Kiến Quân cũng tới.

Lái chiếc SUV màu trắng mới mua.

Lần này nó mang theo một giỏ hoa quả, vừa vào cửa đã cười niềm nở:

“Chị à, chỗ này chị dọn dẹp nhìn cũng ra dáng ghê ha.”

Tôi đặt giỏ quà sang một bên.

“Nói đi, lần này muốn xin gì?”

Nụ cười nó khựng lại một chút.

“Chị, sao chị lại nói thế, em chỉ ghé thăm chị thôi, mẹ bảo mang ít dưa chua chị thích ăn tới…”

“Đặt đó đi.”

Tôi tiếp tục sắp xếp đống hồ sơ trên bàn, là bản đánh giá sơ bộ của bên ban giải tỏa.

Trần Kiến Quân ghé lại nhìn một cái, hít sâu một hơi:

“Năm căn? Không phải nói ba căn thôi sao?”

Tôi cất tập tài liệu.

“Phương án mới nhất. Anh Lý nói, mảnh đất của tôi nằm đúng vùng quy hoạch lõi, còn bao gồm cả hơn một mẫu đất rừng phụ cận. Thêm nữa, nửa năm nay tôi cải tạo lại, sử dụng hiệu quả, quyền sử dụng đất rõ ràng, không tranh chấp, nên mức đền bù ưu đãi hơn.”

Ánh mắt em út chợt lóe lên.

“Chị à, có chuyện này không biết có nên nói không…”

“Vậy thì đừng nói.”

Tôi rót cho mình một ly nước.

Nó nghẹn lại, nhưng vẫn nói tiếp:

“Hôm qua ba mẹ bảo với em, mảnh đất này lúc làm giấy tờ hình như có vấn đề. Đất của ông nội để lại thì con cái đều có phần chứ…”

Tôi đặt ly nước xuống.

“Em còn nhớ tiền cưới của em là bao nhiêu không?”

Trần Kiến Quân sững người.

“Sao tự dưng nhắc chuyện đó…”

“Hai mươi vạn.”

Tôi điềm đạm nói.

“Trong đó tám vạn là tiền bán thân của tôi.”

“Chị, chị nói vậy khó nghe quá!”

“Khó nghe, nhưng là sự thật.”

Tôi nhìn nó.

“Nhà họ Trương đưa tám vạn làm sính lễ, ba mẹ lập tức đưa cho ba mẹ vợ của em. Tôi nói không muốn lấy chồng, vì nghe nói Trương Cường nhậu nhẹt rồi đánh vợ, mẹ quỳ xuống trước mặt tôi, nói nếu tôi không cưới, em sẽ không thành hôn được, nhà họ Trần sẽ tuyệt hậu.”

Em trai quay mặt đi.

“Chuyện đó là ý của ba mẹ, em không biết…”

Tôi bật cười.

“Em không biết? Vậy em có biết, ngày em xách tám vạn đó đi mua nhẫn cưới, tôi ở nhà họ Trương đã bị ăn trận đòn đầu tiên chưa?”

Người nó khẽ run lên.

Tôi nói tiếp.

“Đương nhiên là em không biết. Vì lúc đó em đang bận chuẩn bị lễ cưới, bận làm chú rể. Còn tôi, mặt mũi bầm dập quay về nhà mẹ đẻ, mẹ nói vợ chồng cãi nhau là chuyện thường, ráng nhịn cho qua. Ba thì nói con gái gả đi rồi, như bát nước hắt ra.”

“Chị… xin lỗi…” – nó khẽ nói.

Tôi giơ ba ngón tay lên.

“Ba năm. Tôi đã nhẫn nhịn suốt ba năm.”

“Lần cuối cùng, hắn đánh tôi phải nhập viện, gãy hai cái xương sườn. Tôi đòi ly hôn, nhà họ Trương bảo phải trả lại sính lễ, ba mẹ thì nói nhà không có tiền, bảo tôi tự nghĩ cách xoay sở.”

“Cuối cùng nhờ đến Hội Liên hiệp Phụ nữ, tôi mới ly hôn được.”

“Ly hôn xong, tôi dắt con gái không nơi nương tựa, muốn về nhà mẹ đẻ ở nhờ mấy hôm, em còn nhớ lúc đó em nói gì không?”

Tôi nhìn nó.

Nó lắc đầu, không dám nhìn tôi.

“Em nói: ‘Chị à, không phải em không giúp, nhưng chị mới ly hôn đã về nhà ở, hàng xóm dị nghị, vợ em cũng khó xử.’”

Tôi lặp lại từng chữ một câu nói của nó.

Trong phòng yên lặng đến đáng sợ.