Mười Thùng Quà Tết
Mười thùng quà tết, tôi vẫn vứt đi như thường lệ.
Anh nhân viên chuyển phát nhanh đã nhẵn mặt tôi rồi. Cứ đến ngày 23 tháng Chạp hàng năm, lại là địa chỉ người gửi đó, những chiếc thùng y hệt nhau.
Chín năm trước, tôi thậm chí chẳng buồn mở ra mà ném thẳng vào thùng rác. Năm nay, chiếc thùng nhẹ hơn hẳn. Tôi do dự một chút, nhưng rồi vẫn vứt đi.
Tối đến khi đi đổ rác, chiếc thùng rơi xuống đất, nứt ra một kẽ hở. Một chiếc túi nilon trượt ra ngoài. Bên trong là một cuốn sổ khám bệnh.
Tôi nhặt lên, lật trang đầu tiên.
Ung thư dạ dày. Giai đoạn cuối.
Tên: Lâm Quốc Đống.
Bố tôi.
1.
2.
Tôi đã mười năm không gọi cái xưng hô đó nữa.
“Lâm Quốc Đống.”
Từ khi rời khỏi cái nhà đó năm hai mươi hai tuổi, ông ta đã không còn là bố tôi nữa. Ông ta là Lâm Quốc Đống. Một người đàn ông ở trong căn nhà của mẹ tôi, sống với người phụ nữ khác.
Mười năm không quay về.
Mười năm không nghe điện thoại của ông ta.
Mười năm, năm nào ông ta cũng gửi quà Tết.
Năm nào tôi cũng ném đi.
Năm đầu tiên, tôi từng do dự.
Ngày thùng đến là hai mươi bốn tháng Chạp, căn nhà tôi thuê rất nhỏ, mười hai mét vuông, không có sưởi. Nhân viên chuyển phát nhanh bê thùng đến cửa, tôi nhìn chằm chằm dòng chữ trên đó suốt mười phút.
Người gửi: Lâm Quốc Đống.
Địa chỉ là cái nhà đó.
Căn nhà mẹ tôi để lại. Căn nhà tôi ở từ nhỏ đến lớn.
Bây giờ ở đó là Triệu Mỹ Lan và con gái bà ta, Triệu Điềm Điềm.
Tôi bê thùng đến cạnh thùng rác, đứng ngây ra một lúc.
Rồi đẩy vào.
Năm thứ hai thì không do dự nữa.
Từ năm thứ ba trở đi, tôi thậm chí không thèm nhìn.
Nhân viên chuyển phát nhanh nói: “Chị, người nhà chị năm nào cũng gửi, chị năm nào cũng ném, hay để tôi nói bên kia đừng gửi nữa?”
Tôi nói: “Không cần. Cứ để ông ta gửi.”
Ném đi là việc của tôi.
Gửi là việc của ông ta.
Những gì ông ta nợ tôi, không phải mấy thùng quà Tết có thể trả được.
Mẹ tôi đi khi tôi mười hai tuổi.
Ung thư tụy. Từ lúc chẩn đoán đến lúc mất, bốn tháng.
Trước khi mẹ đi, bà nắm tay tôi, nói: “Thu Thu, sau khi mẹ đi, con phải học hành cho tốt. Mẹ để lại cho con căn nhà, đó là của con.”
Bà nhìn bố tôi.
“Quốc Đống, anh hứa với em, chăm sóc tốt cho Thu Thu.”
Bố tôi khóc đến không nói nên lời.
“Được.” Ông ta nói.
“Anh hứa với em.”
Sau khi mẹ mất mười bốn tháng, Triệu Mỹ Lan chuyển vào nhà tôi.
Dẫn theo con gái bà ta, Triệu Điềm Điềm.
Lớn hơn tôi một tuổi.
Ngày chuyển vào, tôi tan học về nhà, phát hiện trên cửa phòng mình treo một tấm bảng màu hồng.
“Phòng của Điềm Điềm.”
Tôi đẩy cửa vào.
Bàn học của tôi không còn.
Giá sách của tôi không còn.
Ga giường của tôi bị thay thành màu hồng, trên đó đặt một con búp bê xa lạ.
Đồ của tôi —— sách, vở, chiếc đèn bàn mẹ mua cho tôi —— tất cả bị nhét vào mấy túi rác màu đen, chất ở góc ban công.
Triệu Mỹ Lan từ trong bếp đi ra, đeo tạp dề, cười nói: “Thu Thu, Điềm Điềm lớn hơn con, để chị ở phòng lớn được không? Con ngủ phòng nhỏ nhé.”
Phòng nhỏ.
Đó là phòng chứa đồ nhà tôi. Bốn mét vuông. Không có cửa sổ.
Tôi nhìn bố tôi.
Ông ta ngồi trên sofa, không ngẩng đầu.
“Bố.”
“Ừ.”
“Đó là phòng của con.”
Cuối cùng ông ta cũng ngẩng đầu, nhìn tôi một cái.
“Thu Thu ngoan. Tạm thời ở vậy đi, đợi sau này……”
“Đợi sau này cái gì?”
Nụ cười của Triệu Mỹ Lan cứng lại một chút, rồi lại khôi phục.
“Thu Thu ngoan, dì làm thịt kho rồi, mau lại ăn cơm.”
Tôi không ăn.
Đêm đó tôi khóa cửa phòng chứa đồ, ngồi giữa những thùng giấy, nhìn bóng đèn trên đầu.
Mẹ nói căn nhà đó là của tôi.
Tôi mười hai tuổi.
Tôi không làm được gì cả.
Từ ngày đó, cái nhà đó đã không còn là của tôi nữa.
Đồ của Triệu Mỹ Lan từng chút từng chút chiếm đầy mỗi một góc. Ảnh mẹ tôi bị gỡ xuống khỏi tường phòng khách, “cất đi rồi”.
Chậu hoa nhài mẹ trồng bị dời xuống dưới lầu, “chiếm chỗ”. Chiếc vòng vàng mẹ để lại cho tôi bị khóa vào hộp trang sức của Triệu Mỹ Lan, “con nít đeo vàng làm gì”.
Bố chưa từng nói gì.
Ông ta chưa từng nói.
Triệu Điềm Điềm gọi ông ta là “chú Lâm”. Sau này gọi “bố”.
Ông ta cười mà đáp.
Tôi ở trong phòng chứa đồ nghe thấy họ cười ngoài kia.
Một nhà ba người.
Không bao gồm tôi.
2.
3.
Khi Triệu Điềm Điềm lên cấp hai, Triệu Mỹ Lan đăng ký cho cô ta ba lớp học thêm.
Tiếng Anh, Toán, Piano.
Một tháng hơn hai nghìn.
Thành tích của tôi nằm trong top hai mươi toàn khối.
Không có lớp học thêm.
“Thu Thu thành tích tốt, không cần học thêm.” Triệu Mỹ Lan nói.
“Điềm Điềm nền tảng kém, phải gấp rút.”
Bố tôi gật đầu: “Đúng, Thu Thu không cần học thêm.”
Năm lớp chín, tôi thi được hạng ba toàn khối.
Triệu Điềm Điềm không đỗ vào trường cấp ba công lập.
Triệu Mỹ Lan nộp bốn mươi tám nghìn tiền chọn trường, đưa cô ta vào trường tư.
Bốn mươi tám nghìn.
Năm tôi lên cấp ba, học phí một nghìn hai trăm.
Tôi xin bố một đôi giày bóng rổ mới. Đế giày cũ đã mòn thủng, ngày mưa tất ướt hết.
“Bao nhiêu tiền?”
“Một trăm năm mươi.”
Ông ta móc trong túi ra một trăm tệ.
“Cứ mang tạm đi, tháng sau bù.”
Tháng sau không bù.
Tháng đó Triệu Điềm Điềm mua một đôi Nike. Hơn sáu trăm.
Tôi không nói nữa. Nói cũng vô dụng.
Ba năm cấp ba, đồng phục tôi mặc là bộ Triệu Điềm Điềm mặc cũ không cần nữa. Rộng hơn một cỡ. Tay áo dài thừa ra một đoạn.
Bạn cùng bàn hỏi tôi: “Sao đồng phục cậu rộng thế?”
“Phát nhầm.”
Tôi nói.
Năm lớp mười một, mùa đông đặc biệt lạnh.
Triệu Mỹ Lan mua cho Triệu Điềm Điềm một chiếc áo lông vũ, một nghìn hai trăm.
Còn tôi là chiếc áo bông mỏng Triệu Điềm Điềm đã mặc năm ngoái.
Khóa kéo hỏng rồi, dùng kim băng ghim lại.
Tôi mặc chiếc áo bông đó đi học. Gió lùa qua khe kim băng, lạnh đến run người.
Chủ nhiệm không nhìn nổi nữa, đưa cho tôi chiếc áo khoác cũ trong văn phòng.
“Trời lạnh rồi, mặc thêm chút.”
Tôi không khóc.
Tôi đã không còn khóc vì những chuyện như thế nữa.
Khóc cũng vô dụng. Không ai nghe.
Kỳ thi thử năm lớp mười hai, tôi đứng thứ một trăm hai mươi toàn thành phố.
Chủ nhiệm nói tôi có thể nhắm đến 985 ngoài tỉnh.
“Đứa nhỏ này có tiềm năng, thi tốt có thể ra ngoài.”
Ra ngoài.
Hai chữ đó như một chùm sáng.
Tôi liều mạng học. Mỗi tối trong phòng chứa đồ, dựa vào một chiếc đèn bàn —— không phải cái mẹ mua cho tôi, cái đó đã bị Triệu Mỹ Lan “cất” đi rồi, là cái tôi dùng tiền tiêu vặt dành dụm mua —— làm bài đến rạng sáng.
Ngày thi đại học, tôi cảm thấy mình làm khá tốt.
Điểm ra, đứng thứ tám mươi bảy toàn thành phố.
Đủ rồi.
Nguyện vọng thứ nhất tôi điền là trường đại học ngoài tỉnh. Cách nhà một nghìn hai trăm cây số.
Tôi muốn đi.
Đi càng xa càng tốt.
Ngày nộp nguyện vọng, tôi điền trong phòng máy trường. Điền xong kiểm tra ba lần, không có vấn đề.
Sau đó tôi về nhà.
Cuối tháng bảy, giấy báo trúng tuyển ra.
Không phải 985 ngoài tỉnh.
Là cao đẳng trong thành phố.
Tôi tưởng nhầm lẫn.
Tôi gọi điện hỏi phòng tuyển sinh.
“Nguyện vọng thứ nhất của em đã bị sửa.”
“Bị sửa?”
“Đúng, sửa thành trường cao đẳng xxx trong thành phố. Nguyện vọng thứ nhất trúng tuyển.”
Tay tôi run lên.
Tôi không sửa.
Tôi lao về nhà.
Triệu Mỹ Lan đang xem tivi trong phòng khách.
“Ai sửa nguyện vọng của tôi?”
Bà ta liếc tôi một cái.
“Nguyện vọng gì?”
“Nguyện vọng thi đại học. Tôi điền 985 ngoài tỉnh. Bị sửa thành cao đẳng trong thành phố.”
Bà ta bấm điều khiển, đổi kênh.
“Tôi sửa.”
Bà ta nói rất bình tĩnh.
“Con là con gái, chạy xa thế làm gì? Học trong thành phố còn có thể chăm sóc gia đình.”
Tôi nhìn chằm chằm bà ta.
“Dựa vào cái gì bà sửa nguyện vọng của tôi?”
“Tôi là mẹ con.”
“Bà không phải.”
Sắc mặt bà ta thoáng đổi trong chốc lát, rồi lại nở nụ cười.
“Được, tôi không phải. Vậy con hỏi bố con đi.”
Bố tôi đang hút thuốc ngoài ban công.
“Bố, nguyện vọng thi đại học của con bị bà ta sửa rồi.”
Ông ta không quay người lại.
“Bố biết.”
Ba chữ.
Như ba cái đinh.
“Bố biết?”
“Sửa thì cũng sửa rồi.” Ông ta nói, “Trong thành phố cũng khá mà……”
“Khá?”
“Cao đẳng trong thành phố, khá?”
“Con thi được hạng tám mươi bảy toàn thành phố.”
Ông ta không nói nữa.
Tàn thuốc rơi xuống sàn ban công.
“Thu Thu, đừng làm ầm nữa.”
Triệu Mỹ Lan nói từ phòng khách.
“Con học cao đẳng cũng là học. Năm sau Điềm Điềm phải ra nước ngoài du học, trong nhà không đủ tiền, con học trong thành phố còn tiết kiệm được chút.”
Du học.
Triệu Điềm Điềm.
Triệu Điềm Điềm thi đại học còn không đạt nổi điểm sàn đại học.
Phải đi du học.
Dùng tiền của bố tôi.
“Tiền nó đi du học từ đâu ra?”
Triệu Mỹ Lan không nói.
Bố tôi dập thuốc.
“Bán ít đồ.”
“Bán cái gì?”
Ông ta không nói nữa.
Sau này tôi biết.
Chiếc vòng vàng của mẹ.
Chiếc vòng vàng bà ngoại cho mẹ lúc kết hôn.
Bán được ba vạn bốn.
Cộng thêm tiền tiết kiệm trong nhà, nộp phí môi giới và học phí năm đầu cho Triệu Điềm Điềm.
Tháng chín năm đó, Triệu Điềm Điềm bay sang Úc.
Tôi vào cao đẳng trong thành phố.
Học phí tự mình kiếm. Làm thêm ở căng tin trường, mỗi tháng tám trăm.
Chưa từng xin gia đình một đồng nào.
3.
4.
Ba năm cao đẳng, ban ngày tôi đi học, ban đêm làm thêm.
Căng tin, siêu thị, gia sư, phát tờ rơi.
Nhiều nhất là cùng lúc làm bốn việc.
Gầy đi hai mươi cân.
Bạn cùng phòng nói sắc mặt tôi không tốt.
“Cậu có phải thiếu máu không?”
“Không sao.”
Tôi thi liên thông từ cao đẳng lên đại học. Ban ngày làm thêm, ban đêm học.
Dựa vào chính mình thi đỗ đại học. Lại dựa vào chính mình học thêm hai năm.
Năm tốt nghiệp tôi hai mươi ba tuổi.
