Ngày Công Bố Di Chúc, Cả Nhà Mới Nhớ Ra Tôi
Mẹ tôi bảo: “Di chúc không liên quan gì đến con đâu.”
Đầu dây bên kia, giọng bà bình thản như thể đang nói chuyện hôm nay ăn gì.
“Đồ đạc của bố con, người trong nhà bàn bạc rồi chia là được.
Con cứ bận việc của con đi.”
Người trong nhà.
Tôi đã sống trong cái nhà này ba mươi tám năm.
Nhưng hai chữ “người trong nhà” thốt ra từ miệng mẹ tôi chưa bao giờ bao gồm tôi cả.
Tôi im lặng.
“Có nghe thấy không?” Bà giục một câu.
Tôi nói: “Luật sư thông báo cho con rồi. Đến lúc đó con sẽ có mặt.”
Bà sững lại một chút.
“Luật sư? Luật sư nào?”
“Luật sư bố thuê. Ông ấy bảo khi công bố di chúc con bắt buộc phải có mặt.”
Đầu dây bên kia im lặng ba giây.
Sau đó mẹ tôi cúp máy.
1.
2.
Khi tôi đến nơi, phòng khách đã ngồi kín người.
Anh trai và chị dâu ngồi trên sofa dài, tay anh trai đặt lên tay vịn, vắt chéo chân. Chị dâu Trương Na bóc quýt, liếc tôi một cái, không chào hỏi.
Em gái Dương Tiểu Quyên ngồi trên ghế đơn, mắt đỏ hoe. Tay nắm chặt khăn giấy, khịt mũi một cái.
Mẹ tôi ngồi chính giữa.
Trên bàn trà trước mặt bày trà nước, đĩa hoa quả, một hộp khăn giấy rút.
Khi tôi bước vào, không ai nhường chỗ cho tôi.
Sofa đã kín chỗ, bên bàn ăn cũng đã bị bê thêm hai chiếc ghế sang.
Một chiếc cho bác cả, một chiếc cho cô út.
Không có chiếc nào cho tôi.
Tôi đứng ở cửa hai giây.
Rồi tự mình ra ban công bê một chiếc ghế gấp vào.
Không ai thấy có gì không ổn.
Tôi đặt ghế ở mép ngoài cùng.
Ngồi xuống.
Mẹ tôi liếc tôi một cái, không nói gì. Rồi quay sang nói với bác cả: “Lão Mã bảo hai giờ đến.”
Lão Mã là luật sư. Luật sư Mã.
Lúc còn sống, bố tôi tự mình mời.
Chuyện này, trong cả nhà chỉ có mẹ tôi biết, nhưng mãi đến hôm qua tôi gọi điện nhắc tới, bà mới lần đầu tiên nhận ra —— vị luật sư này, không phải chỉ làm cho có lệ.
“Bố con mời luật sư khi nào vậy?” tối qua bà hỏi một câu trong nhóm chat gia đình.
Không ai trả lời.
Vì không ai biết.
Hai giờ linh ba phút, chuông cửa vang lên.
Luật sư Mã bước vào, hơn bốn mươi tuổi, đeo kính, kẹp theo một chiếc cặp da màu nâu.
“Buổi công bố di chúc của ông Dương Chính Bân, cần tất cả những người thừa kế theo pháp luật có mặt.”
Ông nhìn một vòng.
“Ông Dương Bảo Hoa.”
“Có.” Anh trai tôi hơi nhổm người lên.
“Bà Dương Huệ.”
“Có.”
“Bà Dương Tiểu Quyên.”
Tiểu Quyên khịt mũi một cái, nói: “Có.”
“Bà Lưu Thải Hà.”
Mẹ tôi đáp một tiếng.
Luật sư Mã mở cặp, rút ra một xấp giấy.
“Di chúc gồm bốn trang. Tôi đọc từ đầu.”
Mẹ tôi bưng tách trà lên uống một ngụm, vẻ mặt điềm tĩnh.
Bà không hề căng thẳng.
Bởi trong suy nghĩ của bà, đây chỉ là làm thủ tục. Chia thế nào, bà đã tính sẵn trong lòng.
“Cái nhà này, bố con đi rồi, là tôi quyết định.” —— đây là nguyên văn câu bà nói với anh trai tôi qua điện thoại hai hôm trước.
Tôi nghe thấy.
Không phải nghe lén. Là vì anh trai bật loa ngoài.
Anh không biết tôi đang ở phòng bên cạnh, thu dọn di vật cho bố.
Luật sư Mã lật trang đầu tiên.
“Điều thứ nhất. Căn nhà số 14 ngõ Dương Liễu, phía tây thành phố, quyền sở hữu thuộc về Dương Bảo Hoa.”
Anh trai tôi gật đầu. Vẻ mặt đương nhiên.
“Điều thứ hai. Số tiền mười lăm vạn ba nghìn tệ trong tài khoản Ngân hàng Trung Quốc, thuộc về Dương Tiểu Quyên.”
Tiểu Quyên lại khịt mũi. Lần này mang theo một cảm xúc khác —— mười lăm vạn, có lẽ cô thấy ít.
“Điều thứ ba. Vàng trang sức trong nhà và tiền mặt trong két sắt, thuộc về Lưu Thải Hà.”
Mẹ tôi đặt tách trà xuống, khẽ gật đầu.
Ba điều đã đọc xong.
Cả phòng im lặng một giây.
Sau đó mẹ tôi lên tiếng: “Được rồi, vậy thì cứ thế ——”
“Vẫn chưa đọc xong.”
Luật sư Mã lật sang trang thứ ba.
“Còn trang cuối cùng.”
Tay mẹ tôi dừng giữa không trung.
“Cái gì?”
Luật sư Mã không ngẩng đầu.
“Điều thứ tư.”
Ông dừng lại một chút.
“Nội dung điều này khá dài. Có kèm một phụ lục. Xin mọi người nghe xong rồi hãy phát biểu.”
Phòng khách đột nhiên yên tĩnh lạ thường.
Ngay cả Tiểu Quyên cũng quên lau nước mũi.
Tôi ngồi trên chiếc ghế gấp ở mép ngoài cùng.
Không ai nhìn tôi.
Giống như mười lăm năm qua, mỗi một ngày đều như vậy.
2.
3.
Tôi không nhớ mình bắt đầu trở thành không khí từ khi nào.
Có lẽ là vẫn luôn như thế.
Hồi nhỏ, chụp ảnh gia đình. Bố tôi bế Tiểu Quyên, mẹ tôi ôm anh Bảo Hoa.
Tôi đứng bên cạnh.
Nhiếp ảnh gia nói: “Nào, đứng sát lại một chút.”
Mẹ tôi kéo Tiểu Quyên vào giữa thêm một chút.
Tôi cũng nhích vào trong.
Nhưng khi ảnh rửa ra, tôi đứng ngoài cùng, cánh tay chỉ còn lại một nửa.
Tấm ảnh đó treo trên tường phòng khách mười năm.
Sau này thay ảnh mới. Trong ảnh mới cũng có tôi.
Vẫn ở ngoài cùng.
Lần này ngay cả nửa cánh tay cũng gần như không còn.
Tết đến, trong nhà đông người.
Gia đình bác cả, gia đình cô út, cộng thêm nhà chúng tôi.
Trên bàn bày mười chỗ ngồi, bát đũa đặt đủ mười bộ.
Khi tôi đến, tôi đếm một lượt.
Thiếu một bộ.
Tôi không nói gì.
Vào bếp tự lấy bát đũa.
Ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ được kê thêm.
Chiếc ghế đẩu đó thấp hơn nửa gang, tôi phải khom người mới với tới món ăn trên bàn.
Chuyện này xảy ra không chỉ một lần.
Suốt bảy năm liên tiếp đêm giao thừa, bát đũa đều thiếu một bộ.
Không phải cố ý.
Thật sự là quên.
Quên mất tôi cũng phải ăn cơm.
Tết phát bao lì xì.
Mẹ tôi lấy bao lì xì từ trong túi ra, phát từng cái một.
Hai đứa con nhà bác cả, mỗi đứa một nghìn.
Con nhà cô út, một nghìn.
Con trai anh Bảo Hoa, hai nghìn. Còn thêm một câu: “Hạo Hạo ngoan, bà nội thương con nhất.”
Tiểu Quyên chưa kết hôn, chưa có con.
Tôi đã kết hôn. Có một cô con gái, tên là Tú Tú.
Mẹ tôi phát xong bao lì xì, cất túi lại.
Tôi đợi một lúc.
“Mẹ, lì xì của Tú Tú…”
Bà khựng lại một chút.
“Ồ.”
Lục trong túi một hồi, tìm ra một bao lì xì rõ ràng mỏng hơn rất nhiều.
“Đây.”
Tú Tú nhận lấy. Về phòng mở ra.
Hai trăm.
Con nhà người ta một nghìn, hai nghìn.
Con gái tôi hai trăm.
Tú Tú đặt bao lì xì lên bàn.
Con bé mười một tuổi rồi. Nó hiểu được con số.
“Mẹ ơi, sao của con ít nhất?”
Tôi nói: “Bà ngoại chuẩn bị gấp quá, quên bỏ thêm tiền.”
Con bé không hỏi nữa.
Nhưng tối hôm đó nó không nói mấy.
Tôi cũng không nói gì.
Năm tôi hai mươi sáu tuổi, sinh nhật tôi.
Không có bánh kem. Không có điện thoại. Không có một tin nhắn.
Sinh nhật hai mươi mốt tuổi của Tiểu Quyên, mẹ tôi đặt một bàn tiệc, mời bảy tám người họ hàng. Đăng chín tấm ảnh lên vòng bạn bè, chú thích: “Áo bông nhỏ của mẹ, mãi mãi mười tám tuổi.”
Sinh nhật anh Bảo Hoa, mẹ tôi lì xì ba nghìn tệ, chuyển khoản WeChat, ghi chú “Chúc con trai sinh nhật vui vẻ.”
Sinh nhật tôi vào tháng mười.
Tháng mười trong nhà tôi không có bất kỳ ý nghĩa gì.
Liên tiếp chín năm, không ai nhớ.
Đến năm thứ mười, đúng ngày sinh nhật tôi nấu cho cả nhà một bữa cơm.
Sườn kho. Cá sốt chua ngọt. Súp lơ xào tỏi. Món củ cải hầm bố tôi thích ăn.
Bốn món một canh.
Tôi bưng lên bàn.
“Ăn cơm thôi.”
Cả nhà ngồi xuống. Mẹ tôi gắp một miếng sườn cho Tiểu Quyên.
“Ăn nhiều vào, gầy quá.”
Không ai nói vất vả rồi.
Không ai hỏi hôm nay là ngày gì.
Ăn xong.
Tôi dọn bát. Rửa bát. Lau bàn.
Rồi về phòng mình.
Trên màn hình điện thoại có một tin nhắn.
Là con gái tôi gửi.
“Chúc mẹ sinh nhật vui vẻ.”
Kèm theo một biểu tượng chiếc bánh kem.
Tôi nhìn biểu tượng đó rất lâu.
Rồi trả lời một câu “Cảm ơn con yêu”.
Đặt điện thoại xuống.
Ra ban công thu quần áo.
3.
4.
Câu mẹ tôi nói nhiều nhất là: “Con nhường một chút đi.”
Hồi nhỏ, anh Bảo Hoa đi học thêm.
Mỗi tháng hai trăm.
Lúc đó lương một tháng của cả nhà hơn tám trăm.
Tôi cũng muốn đi.
“Con nhường một chút, anh con là con trai, sau này phải nuôi gia đình.”
Tôi nhường.
Sau này Tiểu Quyên muốn học piano.
Một buổi tám mươi.
“Con nhường một chút, em con sức khỏe không tốt, học đàn để tu dưỡng tâm tính.”
Tôi nhường.
Rồi sau đó, anh Bảo Hoa lên đại học, học phí cộng sinh hoạt phí, nhà lo toàn bộ.
Năm tôi thi đại học xong, kỳ nghỉ hè đó mẹ tôi nói: “Bố con sức khỏe không tốt, không nuôi nổi hai sinh viên đại học. Thành tích của con cũng bình thường, chi bằng học trung cấp, ra đi làm sớm kiếm tiền.”
Tôi thi đại học được 528 điểm.
Năm đó anh Bảo Hoa thi được 491.
Tôi không nói gì.
Đi học trung cấp.
Ra trường vào một công ty nhỏ làm thủ quỹ. Ban ngày đi làm, ban đêm tự học, thi chứng chỉ kế toán sơ cấp, trung cấp, rồi kiểm toán viên công chứng.
Mất sáu năm.
Toàn là tiền của tôi.
Trong nhà không bỏ ra một đồng.
Khi Tiểu Quyên học đại học, nhà không chỉ trả học phí, mỗi tháng còn cho ba nghìn tiền sinh hoạt.
Mẹ tôi nói với họ hàng qua điện thoại: “Tiểu Quyên học đại học ở Bắc Kinh, chi tiêu lớn. Không còn cách nào, làm mẹ sao không xót con được.”
Tôi đứng bên cạnh nghe.
Không nói gì.
Sau đó, khoảng cách trong việc chia tiền càng lúc càng lớn.
Anh Bảo Hoa kết hôn, trong nhà bỏ ra tám vạn tiền sính lễ, tiệc cưới tính riêng.
Tôi kết hôn.
Mẹ tôi cho hai nghìn.
Hai nghìn tệ.
Bỏ trong bao lì xì, đưa cho tôi vào một ngày trước đám cưới.
“Hoàn cảnh trong nhà con biết rồi đấy, anh con vừa cưới xong, tốn không ít. Con cũng tự kiếm tiền rồi, đừng so đo với nhà nữa.”
Tôi nhận lấy bao lì xì.
“Vâng.”
Trong hôn lễ, mẹ tôi ngồi dưới sân khấu. Không khóc, không lưu luyến. Trái lại, ngày Tiểu Quyên kết hôn, mẹ tôi từ lúc ra khỏi cửa đã bắt đầu lau nước mắt.
Tiểu Quyên kết hôn được cho bao nhiêu?
Hai mươi tám vạn.
Của hồi môn mười hai vạn. Kèm theo một chiếc xe.
Đúng vậy, hai mươi tám vạn cộng mười hai vạn cộng một chiếc xe.
Tôi: hai nghìn.
Cùng một người mẹ sinh ra.
Anh Bảo Hoa mua nhà. Tiền đặt cọc ba mươi vạn, trong nhà bỏ ra ba mươi vạn.
“Anh con muốn mua nhà, con nhường một chút.”
Đến lúc tôi mua nhà, tôi không mở miệng với gia đình.
Không phải không muốn.
Mà là biết mở miệng cũng vô ích.
Tôi và chồng dành dụm bốn năm, mới gom đủ tiền đặt cọc. Mỗi tháng trả góp bốn nghìn ba.
Lương thực nhận mỗi tháng hơn bảy nghìn. Trừ tiền nhà xong, số tiền còn lại phải tính toán từng đồng để tiêu.
