Con Gái Út Nhà Họ Trần
Cả làng cười tôi lấy chồng kém, mười năm sau nhà tôi được đền bù năm trăm vạn
Chị gái lấy chồng, mẹ bày tiệc mười mâm.
Tôi lấy chồng, mẹ bảo “không đáng”.
Hồi chị tôi xuất giá, của hồi môn là tám vạn tám ngàn tám trăm tám mươi tám. Mẹ bảo: “đây là điềm lành”.
Tôi xuất giá, được tám trăm tám mươi tám. Mẹ nói: “lấy loại người như thế, cho nhiều cũng phí”.
Hôm đó tôi ngồi trong chiếc xe khách đến đón dâu, nghe thấy đầu làng có người cười:
“Con gái út nhà họ Trần thật đáng thương, gả cho một anh nông dân bùn đất”.
Tôi không khóc.
Tôi siết chặt phong bao đỏ, bên trong chỉ có tám trăm tám mươi tám tệ.
Tôi nghĩ, cuộc sống sau này, tôi sẽ tự mình kiếm sống.
Nhưng tôi không ngờ, mười năm sau, thứ tôi kiếm được không phải là tiền lương, mà là năm trăm vạn.
1.
Tôi tên là Trần Tiểu Huệ, quê ở thôn Nghi Hà.
Trên tôi còn một người chị – Trần Phương.
Từ nhỏ đến lớn, câu mẹ tôi – bà Lưu Quế Phương – nói nhiều nhất là:
“Con xem chị con kia, đúng là giỏi giang.”
Chị tôi da trắng, tôi thì đen.
Chị học giỏi, tôi chỉ thường thường.
Chị khéo ăn nói, tôi thì vụng về.
Trong mắt mẹ tôi, chị là niềm kiêu hãnh, còn tôi chỉ là “đứa dư thừa”.
Năm chị tôi 25 tuổi, chị lấy chồng là Vương Chí Cường.
Vương Chí Cường là người trấn trên, làm nghề kinh doanh vật liệu xây dựng, đi một chiếc Passat màu đen.
Hôm đính hôn, anh ấy mang theo sáu cây thuốc, tám thùng rượu, lễ cưới mười hai vạn.
Mẹ tôi cười không khép được miệng.
“Tôi đã nói mà, con Phương nhà tôi có phúc lắm!”
Lễ cưới tổ chức ở khách sạn tốt nhất trên trấn, mười mâm, mỗi mâm hai ngàn tám.
Mẹ tôi thông báo họ hàng từ cả tháng trước:
“Con gái lớn tôi lấy chồng, nhất định phải đến đấy nhé!”
Hôm đó mẹ mặc một chiếc sườn xám màu rượu vang mới mua, uốn tóc bồng bềnh.
Bà đứng trước cửa khách sạn tiếp khách, gặp ai cũng khoe:
“Con rể làm ăn, có tiền đồ lắm.”
Danh sách sính lễ của chị, tôi tận mắt nhìn thấy:
• Bao lì xì tiền mặt: 88,888 tệ
•
• Một chiếc TV LCD 42 inch
•
• Một bộ chăn ga gối tơ tằm
•
• Một đôi bông tai vàng, một sợi dây chuyền vàng
•
Tổng cộng hơn mười vạn.
Mẹ tôi nói:
“Con gái gả tốt, của hồi môn không thể kém được.”
Hai năm sau, tôi kết hôn.
Người tôi lấy tên là Trương Kiến Quân, ở làng Trương Gia Loan ngoại thành.
Anh là thợ điện nước, mỗi tháng kiếm hơn bốn ngàn.
Không có Passat, chỉ chạy xe điện.
Không có sính lễ mười hai vạn, chỉ có hai vạn tám.
Hôm mẹ tôi nhận được sính lễ, mặt không một nụ cười.
“Chỉ có thế này à?”
Bà tiện tay ném phong bao lên bàn.
“Hai vạn tám? Anh rể mày đưa mười hai vạn kìa.”
Tôi nói:
“Nhà Kiến Quân hoàn cảnh không khá, hai vạn tám là toàn bộ tiền tích góp của bố mẹ anh ấy rồi——”
“Hoàn cảnh không khá mà mày vẫn lấy?”
Mẹ cắt ngang lời tôi.
“Tao đã nói với mày bao nhiêu lần, thằng con trai nhà họ Triệu ở làng bên không phải tốt hơn sao, nhà có hai căn nhà tầng——”
“Mẹ, con yêu Kiến Quân.”
Bà liếc tôi một cái.
Ánh mắt đó, đến giờ tôi vẫn nhớ.
Không phải thất vọng, mà là ghê tởm.
“Tùy mày.”
Bà nói.
“Tiệc cưới khỏi làm.”
Tôi chết lặng.
“Sao lại thế?”
“Lấy loại người như vậy, làm tiệc làm gì? Gọi người đến coi trò cười à?”
Tôi không có tiệc cưới.
Không có khách sạn.
Không có sườn xám.
Không có bông tai vàng, không có dây chuyền vàng, không có TV 42 inch.
Hôm rước dâu, Kiến Quân mượn xe khách của anh họ.
Trên xe dán chữ “Song Hỷ” màu đỏ, là tôi tự tay cắt.
Mẹ tôi đứng ở cửa, không cười.
Bà đưa cho tôi một phong bao.
“Cầm lấy.”
Tôi mở ra.
Tám trăm tám mươi tám.
Tôi nhìn những tờ tiền ấy.
“Mẹ……”
“Được rồi, đi đi.”
Bà phất tay, quay lưng vào nhà.
Chiếc xe khách chạy khỏi cổng làng, tôi nghe thấy bên đường có người nói chuyện:
“Thấy chưa? Đến một chiếc xe cưới ra hồn cũng không có.”
“Phải đó, chị cô ta lúc lấy chồng, đi Passat về rước kìa.”
“Cùng mẹ sinh ra, mà khác nhau quá trời.”
“Con Trần Phương số tốt, con nhỏ này số không tốt thôi.”
Tôi ngồi trong xe, siết chặt phong bao lì xì.
Kiến Quân ngồi bên cạnh, nắm lấy tay tôi.
“Tiểu Huệ, mình cứ sống từ từ mà qua.”
Tôi gật đầu.
Ngoài cửa sổ, cây ngô đồng đầu làng lướt qua vùn vụt.
Tôi nghĩ, sau này tôi sẽ không quay về nữa.
Nhưng tôi không làm được.
Vì người phụ nữ ghét bỏ tôi đó – chính là mẹ tôi.
2.
Trương Gia Loan nằm ở vùng ven thành phố, cách trung tâm khoảng bốn mươi phút lái xe.
Nhà của Kiến Quân là căn nhà gạch xây từ những năm tám mươi, hai tầng, vôi trắng bên ngoài đã ố vàng.
Sân không lớn, trồng một cây lựu.
Bố chồng tôi mất ba năm trước khi tôi về làm dâu.
Mẹ chồng sức khỏe kém, quanh năm phải uống thuốc.
Kiến Quân là con một.
Hôm tôi về làm dâu, cả làng Trương Gia Loan đều biết:
“Trương Kiến Quân lấy vợ, nhà gái không cho nổi một xu hồi môn.”
Nói vậy không đúng.
Có cho.
Tám trăm tám mươi tám.
Nhưng trong miệng người làng, tám trăm tám mươi tám với không cho chẳng khác gì nhau.
Năm đầu tiên, cuộc sống rất chật vật.
Kiến Quân làm thợ điện nước, việc không ổn định. Tháng khá thì kiếm được năm sáu ngàn, tháng kém thì hai ba ngàn.
Tiền thuốc của mẹ chồng mỗi tháng hết tám trăm.
Không có khoản vay mua nhà, nhưng nhà thì dột, dây điện cũ kỹ, sửa tới sửa lui cũng tốn kém.
Tôi làm thu ngân ở siêu thị trên trấn, lương hai ngàn ba một tháng.
Hai người cộng lại, trừ tiền thuốc cho mẹ, sinh hoạt phí, cưới hỏi qua lại, mỗi tháng dư được khoảng tám trăm đến một ngàn.
Tôi ghi sổ.
Từ ngày đầu tiên gả qua đã bắt đầu ghi.
Kiến Quân cười tôi:
“Có phải làm ăn buôn bán gì đâu, ghi sổ làm gì?”
Tôi nói:
“Sống qua ngày cũng là làm ăn.”
Anh không hiểu.
Nhưng sau này, anh hiểu.
Năm thứ hai, tôi mang thai.
Ngày con trai chào đời, Kiến Quân mừng rỡ đi đi lại lại ngoài phòng sinh.
Mẹ chồng cũng mừng, run rẩy nấu một nồi trứng gà đường đỏ.
Mẹ tôi đến một chuyến.
Ngồi được hai mươi phút.
Để lại năm trăm tệ.
“Thằng bé giống bố nó đấy.”
Bà nói xong rồi đi.
Năm trăm tệ.
Hồi chị tôi sinh con gái, mẹ tôi cho năm ngàn, còn mua nguyên bộ xe đẩy, cũi em bé, sữa bột, bỉm tã.
Tôi biết, vì chị tôi chụp ảnh đăng lên nhóm gia đình.
“Cảm ơn mẹ! Mẹ là tuyệt nhất!”
Bên dưới tấm hình đó, đám họ hàng thi nhau thả tim.
Không ai nhắc tôi vừa mới sinh con trai.
Tháng ở cữ không có ai giúp.
Mẹ chồng sức khỏe không cho phép, mẹ tôi thì không đến.
Ban ngày Kiến Quân phải đi làm, tối về lóng ngóng hâm cơm, giặt tã cho con.
Có lần anh pha sữa nhiều quá, con bị sặc, anh cuống lên đến đỏ cả mắt.
Tôi nhìn dáng vẻ lóng ngóng của anh, bỗng thấy——
Gả cho anh ấy, cũng không có gì là sai.
Nghèo thì có nghèo.
Nhưng anh ấy luôn ở bên tôi.
Người trong làng thì không nghĩ vậy.
Trương Gia Loan mỗi dịp lễ tết đều rất náo nhiệt.
Nhà nào mới mua xe, nhà nào xây nhà tầng, nhà nào có con đậu đại học, đều là chuyện đem ra bàn trong các bữa tiệc.
Còn nhà tôi, cũng là đề tài bàn tán — nhưng theo kiểu khác.
“Vợ thằng Kiến Quân ấy à, nhà mẹ đẻ không quan tâm gì đâu.”
“Của hồi môn được có mấy trăm bạc, mày bảo có nhục không?”
“Chị nó lấy chồng lái cả xe Passat, làm ăn lớn, thế mới gọi là gả tốt.”
Những lời này, không phải người khác kể lại.
Là tôi chính tai nghe thấy.
Khi xếp hàng tính tiền ở siêu thị nhỏ.
Khi chọn rau ở chợ.
Khi đợi xe buýt ở đầu làng.
Người nói thấy tôi, cũng không tránh né.
Có người còn cười cười với tôi:
“Tiểu Huệ này, dạo này chị em đổi xe phải không? Nghe nói đổi con SUV trắng rồi à?”
Tôi cười, không đáp.
Về đến nhà, đóng cửa lại.
Kiến Quân thấy tôi mặt mày không vui, hỏi:
“Sao thế?”
“Không sao cả.”
Tôi nói.
Rồi tiếp tục rửa chén.
________________________________________
3.
Năm thứ ba sau khi gả, tôi về nhà mẹ ăn Tết.
Mẹ nấu một bàn lớn món ăn.
Thịt kho, sườn xào chua ngọt, cá hấp, tôm xào.
Khi tôi bước vào, chị tôi đã ngồi ở bàn ăn rồi.
Chị mặc chiếc áo khoác lông dê trắng, cổ đeo sợi dây chuyền vàng.
Anh rể Vương Chí Cường ngồi cạnh, vắt chân chữ ngũ, cầm điện thoại lướt.
“Tiểu Huệ đến rồi.”
Chị ngẩng lên nhìn tôi một cái.
Rồi lại nhìn sang Kiến Quân phía sau tôi.
Kiến Quân mặc chiếc áo phao đã bạc màu, tay xách hai thùng sữa.
“Chị.”
Anh gọi một tiếng.
Chị đáp lại bằng một tiếng “Ừ”, rồi tiếp tục bóc hạt dưa.
Mẹ tôi từ bếp đi ra, thấy tôi, trước tiên liếc nhìn đồ tôi mang đến — hai thùng sữa, một túi quýt.
Ánh mắt bà lại nhìn sang bậc cửa.
Ở đó, là quà chị tôi mang về: hai cây thuốc Trung Hoa, một thùng rượu Ngũ Lương Dịch, một hộp quà lớn màu đỏ tươi.
“Về rồi à.”
Mẹ nói.
“Ngồi đi.”
Lúc ăn cơm, chị ngồi bên tay phải của mẹ.
Anh rể ngồi bên trái.
Tôi và Kiến Quân ngồi cuối bàn.
Mẹ cứ mãi gắp thức ăn cho chị:
“Phương Phương ăn nhiều vào, món con thích nhất đấy.”
“Chí Cường, thử món cá này xem, mẹ mua riêng đó.”
Không ai gắp gì cho tôi.
Tôi tự gắp một miếng sườn.
Mẹ nhìn tôi một cái, không nói gì.
Cơm xong, chị và anh rể ngồi trên sofa xem TV.
Tôi vào bếp rửa chén.
Mẹ đi vào theo.
“Chị mày mua cho mẹ cái vòng tay vàng đấy, nhìn xem ——”
Bà đưa cổ tay ra khoe.
Sáng loáng.
“Đẹp không?”
“Đẹp.”
“Hơn ba ngàn đấy.”
Tôi cúi đầu rửa chén.
“Tiểu Huệ, mẹ nhận được tiền con chuyển hàng tháng rồi.”
Tôi gửi mẹ một ngàn mỗi tháng.
Bắt đầu từ năm thứ hai sau khi lấy chồng, chưa từng đứt quãng.
“Ừ.”
“Chị con mỗi tháng cho mẹ hai ngàn.”
Tay tôi khựng lại.
Hai ngàn.
Chị cho hai ngàn.
Anh rể làm ăn, lái Passat, cho hai ngàn.
Tôi và Kiến Quân hai người cộng lại chỉ kiếm sáu bảy ngàn, cho một ngàn.
Tôi không thấy bất công.
Tôi thấy bình thường.
Nhưng câu tiếp theo của mẹ khiến suýt nữa tôi làm rơi chén trong tay.
“Khi nào con mới cho mẹ được hai ngàn?”
Tôi quay đầu nhìn bà.
Bà nhìn rất nghiêm túc.
“Chị con cho hai ngàn, con chỉ cho một ngàn. Con không thấy ít à?”
“Mẹ, con và Kiến Quân mỗi tháng chỉ kiếm sáu bảy ngàn, còn phải lo thuốc cho mẹ chồng——”
